quảng cáo top
Quảng Cáo
quảng cáo

Thiệt Nhà nước, trói doanh nghiệp

Thứ bảy - 07/07/2018 07:14
     
     

    13a7501c43196c37046491a0ff1f2532

     Chính sách tiếp cận đất đai hiện hành đang tỏ ra lạc hậu, không theo kịp sự phát triển của thực tiễn, gây thiệt cho cả Nhà nước, trói chân doanh nghiệp và nhiều hệ lụy khác.

    Giao đất không đấu giá, Nhà nước thiệt cả hai đầu

    Những vướng mắc về quy định pháp luật; trong đó, có pháp luật về đất đai mà trực tiếp là Luật Đất đai năm 2013 hiện đang gây nhiều khó khăn và trói chân doanh nghiệp. Trong quá trình thực thi Luật Đất đai, ngoài những kết quả đạt được nhằm tăng cường hiệu quả quản lý đất đai, nâng cao hiệu quả sử dụng đất nhằm phục vụ phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh quốc phòng, vẫn còn nhiều bất cập nảy sinh liên quan tiếp cận đất đai của doanh nghiệp.

    Tại hội thảo Pháp luật và thực tiễn tiếp cận đất đai của doanh nghiệp tại Việt Nam do Bộ Tư pháp phối hợp VCCI tổ chức mới đây, Giáo sư Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Tài nguyên Môi trường, cho rằng Luật Đất đai năm 2013 không bảo đảm tính đồng bộ với Hiến pháp năm 2013 và các luật khác. “Khoảng trống lớn nhất của Luật Đất đai 2013 là chuyện biến tài sản đất đai thành vốn tài chính, hay còn gọi là vốn hóa đất đai - GS Đặng Hùng Võ nói.

    Chỉ ra một số thí dụ chồng chéo, ông Đặng Hùng Võ nêu, khoản 1, Điều 64 của Luật Đất đai năm 2013 về cơ chế giải quyết “dự án treo” trên nguyên tắc Nhà nước sẽ thu hồi cả đất đai và tài sản gắn liền đã đầu tư sau khi gia hạn 24 tháng thực hiện đối với các dự án rơi vào tình trạng bị treo. Quy định này trái với Hiến pháp năm 2013 và Luật Đầu tư năm 2014 về quy định Nhà nước cam kết bảo hộ tài sản của nhà đầu tư trong quá trình thực hiện đầu tư.

    Trong tham luận, ông Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam nêu rõ: "Giá đất khi giao đất cho chủ đầu tư thực hiện dự án hiện đang thực hiện theo giá do UBND cấp tỉnh ban hành, thấp hơn rất nhiều theo giá thị trường, gây thất thoát lãng phí đất đai sở hữu toàn dân, làm lợi cho nhà đầu tư và một số người có chức, quyền liên quan thông qua cơ chế xin - cho".

    Ông Trần Ngọc Hùng cho rằng, giá công trình là giá giao cho chủ đầu tư lập rồi “thẩm định” “xét duyệt” và không đấu thầu. Trong khi giao đất lại không đấu giá mà lại giao giá chủ yếu dựa trên khung giá do UBND tỉnh ban hành, lại còn giảm hệ số cơ chế xin - cho, dẫn đến Nhà nước thiệt cả hai đầu, nhà đầu tư lợi cả hai đầu. Và cơ chế xin - cho này tạo điều kiện cho tham ô tham nhũng mà hàng loạt vụ án đang và sẽ xét xử, liên quan đến đất đai, dính đến nhiều cán bộ có chức, có quyền.

    Theo ông Trần Ngọc Hùng, Luật Đất đai 2013 còn nhiều vấn đề liên quan cần nghiên cứu xem xét sửa đổi bổ sung bao gồm cả trình tự, thủ tục thực hiện thu hồi về giao đất nhằm chống cửa quyền, lợi ích nhóm. Bên cạnh đó, các quy trình từ phân loại đất, sử dụng đất đô thị, định giá đất cho đến thanh tra, xử lý sai phạm cũng cần xem xét sửa đổi.

    Về các quy định pháp luật ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp cho rằng, những bất cập trong tiếp cận đất đai của Doanh nghiệp đến từ những quy định pháp luật và bất cập phát sinh trong quá trình áp dụng những quy định của pháp luật về đất đai.

    Ông Hải nêu thí dụ Luật Doanh nghiệp 2014 tồn tại khái niệm tài sản góp vốn là giá trị quyền sử dụng đất, trong khi Luật Đất đai năm 2013 thì sử dụng khái niệm góp vốn bằng quyền sử dụng đất. Đây là hai khái niệm chưa thống nhất và gây nhiều cách hiểu và áp dụng khác nhau.

    Với Luật Đầu tư, điểm g, khoản 1 Điều 48 quy định, dự án đầu tư bị chấm dứt hoạt động trong trường hợp sau 12 tháng mà nhà đầu tư không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện dự án theo tiến độ đăng ký với cơ quan đăng ký đầu tư và không thuộc trường hợp được giãn tiến độ thực hiện dự án đầu tư theo quy định tại Điều 46 của Luật này.

    Tuy nhiên, theo ông Hải thì tại điểm i, Điều 64 quy định Nhà nước thu hồi đất đối với đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa phải đưa đất vào sử dụng.

    Trường hợp không đưa đất vào sử dụng thì chủ đầu tư được gia hạn sử dụng 24 tháng và phải nộp cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian chậm tiến độ thực hiện dự án trong thời gian này. Như vậy, khi dự án bị thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư nhưng lại chưa bị thu hồi đất gây ra nhiều khó khăn cho cơ quan thực thi.

    Ông Nguyễn Hồng Hải cũng cho biết, một số khoảng trống chưa được pháp luật đất đai điều chỉnh. Thí dụ, Luật Đất đai 2013 chưa quy định cụ thể về cơ chế, hình thức tích tụ đất đai. Do đó khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các mô hình tích tụ đất đai để sản xuất nông nghiệp.

    Một số quy định khác của Luật Đất đai đã trở nên lạc hậu với thực tiễn, như quy định điều kiện để tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất đã được giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy có nhiều dự án đầu tư kinh phí giải phóng mặt bằng rất lớn trong khi Nhà nước không đủ kinh phí để giải phóng mặt bẳng. Vì vậy, phần lớn các tỉnh kêu gọi nhà đầu tư thực hiện giải phóng mặt bằng và tiến hành giao đất.

    Yếu khâu quy hoạch và quản lý sử dụng đất

    Tại hội thảo, các đại biểu thảo luận sôi nổi, chỉ ra nhiều bất cập trong quy định về quyền sở hữu và quyền sử dụng đất, trong quy định về thu hồi đất, bồi thường khi thu hồi và giá đất; mâu thuẫn giữa pháp luật về đất đai với các pháp luật khác về xây dựng, giao thông, đấu thầu, đầu tư, doanh nghiệp.

    Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập (VCCI) nhận định, tiếp cận đất đai là một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp để thực hiện các dự án đầu tư và sản xuất kinh doanh. Các đại biểu khẳng định, những bất cập này làm bó buộc các quyền của doanh nghiệp, giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp; đồng thời gây tình trạng lãng phí, lợi ích nhóm trong việc thu hồi đất, cấp, giao và cho thuê đất.

    Các đại biểu cũng chỉ ra nhiều bất cập trong thực tiễn thi hành như rào cản về thủ tục, yêu cầu chồng chéo… cản trở việc tiếp cận đất đai của doanh nghiệp; cũng như gây khó khăn cho phía cơ quan Nhà nước trong tổ chức triển khai quy định về tiếp cận đất đai của doanh nghiệp …

    Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu khoa học Thanh tra Chính phủ Nguyễn Tuấn Khanh chỉ ra rằng, để bảo đảm môi trường kinh doanh cạnh tranh bình đẳng thì phải bảo đảm công khai minh bạch, cả trong thu hồi, đấu giá, đấu thầu, chuyển mục đích sử dụng đất và thực hiện dự án.

    Theo ông Nguyễn Tuấn Khanh, việc quản lý đất đai như hiện nay “rất có thể dẫn đến câu chuyện ngườt ta có thể kê khống giá đất lên rất nhiều, chứ không phải kê giảm xuống. Kê khống là một hình thức để bảo đảm sự rửa tiền”. Vì vậy, cần phải tăng cường kiểm soát giao dịch về bất động sản và đặc biệt là quyền sử dụng đất, ông Khanh nhấn mạnh.

    Ông La Văn Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Công sản, Bộ Tài chính, cũng chỉ ra: Khâu yếu của chúng ta hiện nay là khâu quy hoạch và quản lý nhà nước về sử dụng đất đai. Từ việc lập quy hoạch đến công bố công khai, trong Luật quy định là việc quy hoạch phải được lập và công bố công khai, nhưng cho đến nay chúng ta vẫn chưa làm được điều này.

    Ông Thịnh thẳng thắn, quản lý nhà nước về đất đai chưa theo kịp với sự biến đổi của thực tiễn, đó là sự phát triển quá nhanh của nền kinh tế Việt Nam, trong đó có những biến động về đất đai, thiếu tính định hướng thị trường. Đặc biệt về thông tin giữa những người sử dụng đất, vì đất đai có tính lịch sử… dẫn đến sự hiểu biết trong dân chưa thấu đáo, chưa đầy đủ, chưa đúng, hoặc hiểu lầm, gây bức xúc trong nhân dân nhiều năm qua.

    TUẤN HẢI

    Nguồn: nhandan.com.vn


    Tin khác
    TÂM HẢI PHÒNG Mời đăng quảng cáo (trang trong)
    HẢI PHÒNG TRACO
    mời quảng cáo
    Nội thất gỗ thông Hải Phòng
    pallet gỗ
    bệnh viện quốc tế green
    NAMVIETTELECOM
    Đăng tin quảng cáo
    logo dailo,vn
    logo
    Hải phòng
    Báo nhân dân
    vietnamnet
    Báo Hải Phòng
    Báo Quảng Ninh
    Báo dân Việt
    HPM Việt Nam
    Tuyển dụng
    Pháp luật xã hội
    Báo ANHP
    an ninh thủ đô
    Sông giá Resort
    Triển lãm cánh diều